Thánh Thất Cao Đài Hội An: Giờ Cúng, Lịch Sử Và Những Điều Cần Biết

Anh Khoa Hội An · Cập nhật 08/2026

Gần như mọi bài viết trên mạng về thánh thất Cao Đài Hội An đang mô tả một toà nhà không còn tồn tại. Ngôi thánh thất cũ, dựng từ những năm 1950 và hư hại nặng sau nhiều mùa lũ, đã được xây lại hoàn toàn — khởi công tháng 8/2013 và khánh thành tháng 7/2023, gần mười năm thi công. Bài này viết lại từ tư liệu gốc của Hội Thánh Cao Đài Toà Thánh Tây Ninh và hồ sơ nghiên cứu của Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản Văn hóa Hội An: lịch sử thật, giờ cúng thật, ba đại lễ trong năm đã quy đổi sang dương lịch, và những gì bạn nên biết trước khi bước qua cổng.

№ 01Toà nhà hôm nay mới có từ 2023

Đây là điều cần nói trước, vì nó làm sai lệch phần lớn thông tin đang lưu hành. Hồ sơ kiểm kê di tích của Hội An viết năm 2016 mô tả một ngôi thánh thất gồm hiệp thiên đài, lầu trống Lôi Âm và lầu chuông Bạch Ngọc — nhưng đó là công trình cũ. Mọi bài chép lại từ nguồn ấy đều đang tả một toà nhà đã được thay thế.

Lý do xây lại rất Hội An: lũ. Tư liệu của Hội Thánh ghi rõ ngôi thánh thất “theo thời gian trôi qua đã biến đổi xuống cấp trầm trọng ảnh hưởng vì bị thiên tai lũ lụt đến với Hội An và mùa nước lũ tháng 9 và tháng 10 âm lịch hàng năm”.

Công trình xây theo bản vẽ chuẩn của Hội Thánh: dài 36 m, ngang 12,6 m, Hiệp Thiên Đài cao 18,9 m, Bát Quái Đài cao 16,5 m. Khuôn viên rộng 2.456 m².

№ 02Ở đâu và đến bằng cách nào

Vì nằm ngay cửa ngõ, thánh thất là một trong những công trình đầu tiên đập vào mắt khi bạn từ hướng Đà Nẵng hoặc Điện Bàn chạy vào Hội An. Mái ngói, tháp cao và màu sắc rực rỡ đặc trưng khiến rất nhiều người chụp ảnh mà không biết mình vừa chụp cái gì.

№ 03Cao Đài đến Hội An bằng con đường nào

Đạo Cao Đài — tên đầy đủ là Đại đạo Tam kỳ Phổ độ — ra đời năm 1926 tại Nam Bộ, người sáng lập và cũng là tín đồ đầu tiên là ông Ngô Minh Chiêu. So với Phật giáo hay Công giáo ở Hội An, Cao Đài đến rất muộn.

Theo nghiên cứu của Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản Văn hóa Hội An, đạo Cao Đài hình thành ở đây khoảng những năm 1950, và trong một hoàn cảnh không mấy êm đềm: những năm đầu kháng chiến chống Pháp, tín đồ Cao Đài vùng bắc Quảng Nam đang sinh hoạt tại Thánh Thất Từ Quan – Gò Nổi – Điện Bàn phải di tản. Một số tản cư về vùng nông thôn Quế Sơn, Tam Kỳ. Một số khác tập trung về Hội An sinh sống và lập thánh thất.

1. Dựng tạm tại Xóm DinhKhu vực nay thuộc Cẩm Phô. Đây là cơ sở đầu tiên, mang tính tạm bợ.
2. Nhân dân Cẩm Hà và Cẩm Phô hiến đấtNhờ vậy tín đồ mới xây được thánh thất tại vị trí như hiện nay.
3. Năm 1952 — ngôi thánh thất đầu tiênNhà cấp 4, chỉ có hai lầu trống, thờ Đức Chí Tôn và các Đấng Thiêng Liêng.
4. Lý trưởng làng Thanh Hà nhượng thêm đất côngChỉ đóng lệ phí tượng trưng — một cử chỉ đáng chú ý ở thời điểm đó.

Các vị từng đảm nhiệm việc đạo nơi này qua nhiều đời Khâm Châu, Đầu Tộc gồm Giáo Hữu Thượng Kỉnh Thanh (sau là Giáo Sư), Lễ Sanh Ngọc Khuê Thanh, Giáo Hữu Thượng Đoài Thanh và Lễ Sanh Thái Kha Thanh.

№ 04Cúng tứ thời — bảng giờ đầy đủ

Đây là điểm khác biệt lớn nhất giữa Cao Đài và hầu hết tôn giáo khác ở Hội An: thánh thất cúng bốn lần mỗi ngày, quanh năm, không phải một buổi lễ tuần như nhà thờ hay các ngày rằm mùng một như chùa.

Tín đồ mỗi ngày cúng ít nhất một thời, không bắt buộc đủ bốn. Ngoài ra hằng tháng có hai lễ vào mùng 1 và ngày rằm âm lịch — hai ngày này thánh thất đông hơn hẳn ngày thường.

Ở nhà, tín đồ lập bàn thờ riêng — nơi thờ tự phải nghiêm trang và sạch sẽ — bên cạnh bàn thờ tổ tiên ông bà cha mẹ vẫn giữ như tập tục người Việt.

№ 05Ba đại lễ trong năm, quy đổi dương lịch

Hằng năm thánh thất tổ chức ba lễ lớn. Tụi mình quy đổi sẵn sang dương lịch cho hai năm tới, vì đây là thứ mà tra trên mạng thường ra sai.

Trong các đại lễ, Lễ Đản sanh Đức Chí Tôn là lễ nghi lớn nhất — tín đồ khắp nơi tụ về, nghi thức đầy đủ nhất trong năm.

№ 06Bên trong thờ những vị nào

Đây là phần khiến người lần đầu bước vào một thánh thất Cao Đài thấy khó hiểu nhất, mà thật ra lại là điểm cốt lõi của đạo này.

Chính giữa Bát Quái Đài thờ Thiên Nhãn — con mắt trái, biểu tượng của Đức Chí Tôn. Không phải tượng người, không phải hình vẽ vị thần nào cụ thể, mà là một con mắt.

Phối thờ cùng Thiên Nhãn là các vị đại diện cho những dòng tư tưởng lớn của phương Đông:

• Thái Thượng Lão Quân — Đạo giáo
• Phật Thích Ca — Phật giáo
• Khổng Thánh Tiên Sư — Nho giáo
• Lý Thái Bạch — thi tiên Lý Bạch, giữ vai trò Giáo Tông vô vi trong đạo
• Quan Thánh Đế Quân — Quan Công
• Bồ Tát Quan Âm

Ngoài ra thánh thất còn có bàn thờ Diêu Trì Thánh Mẫu, bàn thờ đại tiên Ngô Minh Chiêu — người sáng lập đạo — và di ảnh các vị từng đứng đầu họ đạo qua các thời kỳ.

Cách bài trí này không phải sự chắp vá. Giáo lý Cao Đài là sự tổng hợp và chắt lọc lý luận của Tam giáo đồng nguyên — Phật, Đạo, Nho. Việc đặt Phật Thích Ca, Lão Tử và Khổng Tử cùng một gian thờ chính là tuyên ngôn của đạo, chứ không phải sự thiếu nhất quán.

№ 07Đọc kiến trúc: Hiệp Thiên Đài, Bát Quái Đài

Mọi thánh thất Cao Đài Toà Thánh Tây Ninh đều xây theo một bố cục thống nhất, mô phỏng Toà Thánh Tây Ninh. Biết ba cái tên sau là bạn đọc được toà nhà:

Hai tháp hai bên Hiệp Thiên Đài có tên riêng: lầu chuông Bạch Ngọc và lầu trống Lôi Âm. Ngôi thánh thất cũ dựng năm 1952 chỉ có hai lầu trống; công trình hiện nay mới đủ bộ theo quy chuẩn.

Nếu bạn từng đến Toà Thánh Tây Ninh, bạn sẽ nhận ra ngay bố cục quen thuộc ở phiên bản thu nhỏ này — cùng một ngôn ngữ kiến trúc, cùng dải màu vàng, xanh, đỏ tượng trưng cho Phật, Tiên, Thánh.

№ 08Họ đạo được tổ chức ra sao

Cao Đài có hệ thống chức sắc rất chi tiết, quy định cả số lượng từng phẩm. Tại Hội An, hệ thống hiện được tổ chức đến cấp 5, từ thấp lên cao:

1. Tín đồNgười đã nhập môn cầu đạo.
2. Trị sựCấp cơ sở tại xã đạo.
3. Lễ sanhPhẩm chức sắc đầu tiên.
4. Giáo hữu
5. Giáo sưPhẩm cao nhất hiện có tại Hội An.

Đứng đầu thánh thất là Đạo họ. Giúp việc là Ban cai quản, chia thành năm mảng rõ ràng:

Dưới Ban cai quản là Ban trị sự xã đạo gồm Chánh trị sự, Phó chánh trị sự và Thông sự, rồi đến tín đồ.

№ 09Ăn chay có bậc, không phải ai cũng giống ai

Nhiều người tưởng theo Cao Đài là ăn chay trường. Thực tế có bậc rõ ràng, và đây là thông tin hữu ích nếu bạn mời cơm một người bạn theo đạo:

Con số mười ngày không tuỳ tiện — trong giáo lý Cao Đài, giữ được thập trai là điều kiện để tiến lên các bậc tu cao hơn.

№ 10Đến thăm cần lưu ý gì

• Đây là nơi thờ tự đang hoạt động, không phải điểm tham quan bán vé. Không có quầy vé, không có hướng dẫn viên, và cũng không có nghĩa vụ đóng góp gì.
• Trang phục kín đáo — áo có tay, quần hoặc váy qua gối. Tín đồ Cao Đài mặc áo dài trắng khi hành lễ, nên ăn mặc xuề xoà sẽ rất lộ.
• Bỏ giày dép trước khi vào khu vực hành lễ, giống như vào chùa.
• Đừng đi lại trong lúc đang cúng. Nếu đến đúng giờ cúng, hãy đứng hoặc ngồi phía sau và giữ yên lặng cho đến khi kết thúc.
• Xin phép trước khi chụp ảnh, đặc biệt là chụp người đang hành lễ. Chụp kiến trúc bên ngoài thì thoải mái hơn nhiều.
• Nam nữ đi hai cửa khác nhau. Theo quy định của đạo, nam vào cửa bên trái, nữ vào cửa bên phải khi nhìn từ ngoài vào. Nếu lỡ đi nhầm, thường sẽ có người nhắc nhẹ nhàng.
• Hỏi trước nếu muốn tìm hiểu sâu. Ban cai quản có bộ phận phổ tế chuyên việc giới thiệu đạo, và người trong họ đạo thường rất sẵn lòng giải thích.

№ 11Cao Đài ở Hội An và cụm tôn giáo Cẩm Phô

Theo kết quả khảo sát của Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản Văn hóa Hội An, trên địa bàn Hội An hiện có hai thánh thất và một tịnh thất, với khoảng hơn 600 tín đồ.

Thánh thất thứ hai ở Hội An là Thánh thất Đại đạo Tam kỳ phổ độ trên đường Trần Cao Vân, thuộc một chi phái khác. Đạo Cao Đài không phải một khối thống nhất; sau khi hình thành năm 1926, đạo phân thành nhiều hệ phái, trong đó Toà Thánh Tây Ninh là hệ phái lớn nhất.

Và đây là điều đáng nói nhất: chỉ trong bán kính vài trăm mét quanh khu Cẩm Phô cũ, cùng nằm trong danh mục kiểm kê di tích của Hội An, có bốn cơ sở thuộc bốn truyền thống khác nhau:

Cộng thêm chùa chiền và hội quán người Hoa ở phía phố cổ. Hội An là thương cảng quốc tế suốt mấy trăm năm, và cảng biển thì luôn kéo theo người từ nhiều nơi, mang theo nhiều niềm tin khác nhau. Khách đến xem nhà cổ và đèn lồng; thứ nằm ngay bên cạnh mà ít ai để ý lại là bằng chứng sống động hơn nhiều về chuyện thành phố này từng mở đến mức nào.

Cái đáng xem ở Hội An không chỉ là những ngôi nhà cũ, mà là bao nhiêu cách tin khác nhau cùng sống được trên vài trăm mét đường.— Anh Khoa, dân Hội An

№ 12Địa chỉ hành chính đã đổi từ 1/7/2025

Từ 1/7/2025, Hội An không còn là thành phố thuộc tỉnh Quảng Nam; địa bàn được sắp xếp thành các phường trực thuộc TP Đà Nẵng. Đường và số nhà giữ nguyên, chỉ tên đơn vị hành chính đổi.

Các văn bản pháp lý của công trình — giấy phép xây dựng, quyết định cấp đất — vẫn mang tên cơ quan cũ là UBND tỉnh Quảng Nam và UBND TP Hội An, vì được ban hành trước thời điểm sắp xếp.

Nếu muốn hiểu sâu hơn phần lịch sử và kiến trúc tôn giáo của Hội An mà không phải tự mò, có các tour đi bộ phố cổ có hướng dẫn viên — xem lịch và đặt trước tại các tour đi bộ ở Hội An trên GetYourGuide. Đây là liên kết tiếp thị liên kết: bạn không trả thêm đồng nào, tụi mình nhận một khoản hoa hồng nhỏ nếu bạn đặt qua đó. Lưu ý trang đặt chỗ hiện chỉ có tiếng Anh.

№ 13Câu hỏi thường gặp

Thánh thất Cao Đài Hội An ở đâu?

Thánh thất nằm tại 88 Hùng Vương, phường Hội An, thành phố Đà Nẵng, ngay cửa ngõ phía tây vào Hội An và cách rìa khu phố cổ khoảng một cây số. Trước ngày 1/7/2025, địa chỉ này thuộc phường Cẩm Phô, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam. Đây là thánh thất của Họ đạo Hội An thuộc Hội Thánh Cao Đài Toà Thánh Tây Ninh.

Thánh thất Cao Đài Hội An xây năm nào?

Ngôi thánh thất đầu tiên được dựng năm 1952 dưới dạng nhà cấp 4 với hai lầu trống. Công trình đó xuống cấp nặng vì lũ lụt hằng năm nên được xây lại hoàn toàn: khởi công ngày 10/8/2013 và khánh thành ngày 21/7/2023, sau gần mười năm thi công. Toà nhà hiện nay dài 36 mét, ngang 12,6 mét, Hiệp Thiên Đài cao 18,9 mét và Bát Quái Đài cao 16,5 mét.

Thánh thất Cao Đài cúng mấy giờ?

Thánh thất cúng tứ thời, tức bốn lần mỗi ngày vào giờ Tý lúc 0 giờ, giờ Mão lúc 6 giờ sáng, giờ Ngọ lúc 12 giờ trưa và giờ Dậu lúc 18 giờ. Tín đồ mỗi ngày cúng ít nhất một thời chứ không bắt buộc đủ bốn. Ngoài ra hằng tháng có hai lễ vào mùng 1 và ngày rằm âm lịch, là hai ngày thánh thất đông hơn hẳn.

Người ngoài đạo có được vào thăm không?

Được. Thánh thất là nơi thờ tự đang hoạt động chứ không phải điểm tham quan bán vé, và khách có thể vào xem nếu ăn mặc kín đáo, bỏ giày dép trước khi vào khu hành lễ và giữ yên lặng. Nếu đến đúng giờ cúng thì nên đứng phía sau và không đi lại cho đến khi kết thúc. Nên xin phép trước khi chụp ảnh người đang hành lễ.

Lễ lớn nhất của đạo Cao Đài là lễ nào?

Lễ Đản sanh Đức Chí Tôn, diễn ra ngày 9 tháng Giêng âm lịch, là lễ nghi lớn nhất của Đạo. Hai đại lễ còn lại trong năm là Lễ Đản sanh Đức Phật Thích Ca ngày 15 tháng 4 âm lịch và Lễ vía Diêu Trì Thánh Mẫu ngày 15 tháng 8 âm lịch. Năm 2026, lễ vía Diêu Trì Thánh Mẫu rơi vào ngày 25/9, trùng đúng rằm Trung thu.

Trong thánh thất Cao Đài thờ những ai?

Chính giữa Bát Quái Đài thờ Thiên Nhãn, con mắt trái tượng trưng cho Đức Chí Tôn. Phối thờ cùng Thiên Nhãn là Thái Thượng Lão Quân, Phật Thích Ca, Khổng Thánh Tiên Sư, Lý Thái Bạch, Quan Thánh Đế Quân và Bồ Tát Quan Âm. Ngoài ra còn có bàn thờ Diêu Trì Thánh Mẫu, bàn thờ đại tiên Ngô Minh Chiêu là người sáng lập đạo, và di ảnh các vị từng đứng đầu họ đạo.

Đạo Cao Đài đến Hội An từ khi nào?

Khoảng những năm 1950, muộn hơn nhiều so với Phật giáo và Công giáo. Trong những năm đầu kháng chiến chống Pháp, tín đồ Cao Đài vùng bắc Quảng Nam sinh hoạt tại Thánh Thất Từ Quan ở Gò Nổi, Điện Bàn phải di tản; một số tập trung về Hội An sinh sống và lập thánh thất. Cơ sở ban đầu dựng tạm tại Xóm Dinh, sau được nhân dân Cẩm Hà và Cẩm Phô hiến đất để xây tại vị trí hiện nay.

Theo đạo Cao Đài có phải ăn chay trường không?

Không nhất thiết. Người có niềm tin theo đạo ăn chay khoảng 6 ngày mỗi tháng vào các ngày mùng 1, 8, 14, 15, 23 và 30 âm lịch. Tín đồ chính thức ăn chay ít nhất 10 ngày mỗi tháng, thêm các ngày 18, 24, 28 và 29. Chỉ một bộ phận tín đồ và chức sắc mới ăn chay trường quanh năm.

Hội An có bao nhiêu cơ sở Cao Đài?

Theo khảo sát của Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản Văn hóa Hội An, trên địa bàn Hội An có hai thánh thất và một tịnh thất, với khoảng hơn 600 tín đồ. Thánh thất thứ hai nằm trên đường Trần Cao Vân và thuộc một chi phái khác. Tịnh thất Thanh An vừa là nơi tu thiền vừa là cơ sở khám chữa bệnh.

Cập nhật tháng 8/2026. Thông tin lịch sử, kích thước công trình và các mốc xây dựng lấy từ tư liệu chính thức của Hội Thánh Cao Đài Toà Thánh Tây Ninh; thông tin về giáo lý, tổ chức họ đạo, giờ cúng và số liệu tín đồ lấy từ nghiên cứu của Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản Văn hóa Hội An. Ngày âm lịch được quy đổi sang dương lịch bằng công cụ tính lịch; lịch lễ cụ thể từng năm do họ đạo quyết định nên bạn nên hỏi trực tiếp trước khi đi. Bài viết mang tính giới thiệu, không đại diện cho họ đạo.