Đèo Le: đường đi, suối Nước Mát và gà tre (kinh nghiệm 2026)

CUNG ĐƯỜNG QUANH HỘI AN · QUẾ SƠN · CẬP NHẬT THÁNG 8/2026

Cái tên đã nói hết. Đèo Le đọc trại từ leo lè lưỡi, và dân trong vùng có câu vè: “Chưa đi chưa biết đèo Le / Đi rồi mới biết đạp lè lưỡi luôn.” Câu đó có từ thời người ta còn đạp xe qua đèo. Bây giờ đường đã trải nhựa hai làn, chạy xe máy lên thong thả, nhưng cái tên vẫn giữ nguyên — và bảy cây số cua liên tục vẫn đủ làm người mới chạy đèo phải tập trung.

№ 01Đèo Le ở đâu và vì sao có cái tên lạ vậy

Đèo Le nằm trên tỉnh lộ ĐT611, vùng đất trước đây là huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam — nay thuộc thành phố Đà Nẵng sau đợt sắp xếp hành chính năm 2025. Con đèo dài khoảng bảy cây số, điểm cao nhất chừng 500 mét so với mực nước biển, cắt qua dãy đồi ngăn vùng đồng bằng Quế Sơn với thung lũng thượng nguồn sông Thu Bồn.

Tên gọi bắt nguồn từ chuyện đi lại thời trước. Người dân gánh hàng, đạp xe qua đây phải “leo lè lưỡi” mới tới đỉnh, lâu dần gọi chệch thành đèo Le. Câu vè còn lưu lại đến giờ, và ai từng đạp xe lên đây đều xác nhận nó không hề phóng đại.

Điều khiến đèo Le đáng đi không nằm ở độ cao — 500 mét không là gì so với Hải Vân hay Ô Quy Hồ. Nó nằm ở chỗ vắng. Hải Vân giờ có xe khách, có quán cà phê view, có người bay flycam và hàng người xếp chờ chụp ảnh ở đỉnh. Đèo Le thì có mấy quán gà tre, một khu suối, và người dân đi rẫy. Cuối tuần đông gia đình Đà Nẵng lên tắm suối ăn gà, còn ngày thường bạn có thể chạy hết con đèo mà không gặp một chiếc ô tô nào.

№ 02Đường đi: từ Hội An và từ Đà Nẵng

Cả hai hướng đều đổ về một điểm: ngã ba Hương An trên Quốc lộ 1, rồi rẽ tây vào ĐT611 và chạy thẳng lên đèo Le. Khác nhau chỉ ở đoạn đầu.

Từ Hội An, chạy hướng tây ra Vĩnh Điện, nhập Quốc lộ 1 đi về phía nam tới ngã ba Hương An thì rẽ phải vào ĐT611. Từ chỗ rẽ tới chân đèo Le còn khoảng 20 cây số đường đồng, chạy nhanh và dễ. Nếu ngại Quốc lộ 1 đông xe tải, có tuyến làng qua Duy Xuyên ngắn hơn 4 km nhưng đường nhỏ, nhiều ngã rẽ không biển — nên dùng khi đã đi lần thứ hai.

Từ Đà Nẵng, hướng đi tự nhiên là theo Quốc lộ 1 xuống Hương An rồi cũng vào ĐT611. Nếu muốn ghép thêm điểm, chọn tuyến ĐT610 — dài hơn chưa tới 2 km và cùng thời gian, nhưng đi ngang khu vực Mỹ Sơn, tiện ghé buổi sáng rồi lên đèo Le ăn trưa. Tuyến cao tốc gần 80 km không có lợi gì cho xe máy.

№ 03Chạy đèo Le: 7 km cua và chỗ cần cẩn thận

Mặt đường ĐT611 qua đèo Le là nhựa, hai làn, nhìn chung tốt. Nhưng đây là tỉnh lộ phục vụ dân sinh chứ không phải đường du lịch, nên có vài thứ khác hẳn Hải Vân.

• Cua gấp và cua khuất. Nhiều khúc bo sát vách đồi, không thấy được xe ngược chiều. Xe tải chở keo và xe ben chở cát vẫn chạy tuyến này hằng ngày, và họ ôm cua rộng. Giữ đúng làn, bấm còi nhẹ trước cua khuất — dân địa phương đều làm vậy.
• Không có lan can ở nhiều đoạn. Chỉ có cọc tiêu sơn đỏ trắng. Không đáng sợ nếu chạy chậm, nhưng đừng vừa chạy vừa ngắm cảnh — muốn ngắm thì tấp vào chỗ rộng rồi hẵng nhìn.
• Sỏi và lá rụng ở mép cua. Sau mưa, mép đường phía taluy hay đọng đất đỏ trơn. Bám giữa làn, đừng cắt sát lề.
• Đổ đèo bằng số, không rà phanh. Xe số về số 2–3 mà xuống. Xe ga thì nhả ga sớm và phanh nhấp nhả, đừng bóp giữ liên tục kẻo nóng phanh.
• Không có cây xăng trên đèo. Trạm cuối nằm dưới đồng bằng, trước khi vào ĐT611. Đổ đầy ở Hội An hoặc Hương An là xong chuyện — cả ngày không phải lo.
• Sóng điện thoại chập chờn ở vài khúc. Tải sẵn bản đồ ngoại tuyến nếu bạn định đi tiếp sang bên kia đèo.

Với người chạy xe máy bình thường, đèo Le không khó. Nó chỉ đòi hỏi bạn tỉnh táo trong bảy cây số. Người mới tập chạy đường dài hoàn toàn có thể đi, miễn là đi ban ngày và không vội.

№ 04Suối Nước Mát: vé, cảnh và nên tới giờ nào

Khu du lịch sinh thái Suối Nước Mát Đèo Le là điểm dừng chính của cả cung đường. Nước từ trên núi đổ xuống qua các bậc đá, tạo thành nhiều hồ nông có thể ngồi ngâm chân hoặc tắm. Nước lạnh thật — lạnh kiểu nước suối núi, không phải “mát” theo nghĩa quảng cáo.

• Đi sớm nếu muốn vắng. Trước 10 giờ sáng gần như chỉ có mình bạn. Từ 11 giờ trở đi, nhất là thứ Bảy Chủ nhật, các gia đình từ Đà Nẵng và Tam Kỳ kéo lên, chòi kín và suối đông trẻ con.
• Mang dép có quai hậu. Đá suối trơn và có rêu. Dép lê là cách nhanh nhất để ngã sấp mặt trước mặt mọi người.
• Đồ bơi mặc sẵn bên trong. Chỗ thay đồ đơn sơ. Mặc sẵn từ nhà, khoác áo ngoài là tiện nhất.
• Ngâm 15–20 phút là đủ. Nước lạnh hơn bạn tưởng. Ngâm lâu quá rồi lên xe chạy đèo giữa gió là dễ cảm.
• Đừng đi ngay sau mưa lớn. Nước đục và chảy xiết, các hồ mất hết cái đẹp — mà đó lại đúng là lý do người ta lên đèo Le.

№ 05Gà tre đèo Le: giá thật và cách gọi món

Nếu chỉ được chọn một lý do để chạy 42 cây số lên đây, phần lớn người Quảng sẽ nói: gà tre đèo Le. Gà tre nuôi thả trong vườn nhà dân quanh vùng, con nhỏ, thịt chắc và ngọt, da mỏng — khác hẳn gà công nghiệp. Món này gắn với địa danh chặt đến mức “đèo Le” và “gà tre” gần như là một cụm từ.

Cách chế biến phổ biến nhất là hấp lá chanh, chấm muối tiêu chanh — đơn giản nhất và giữ được vị gà rõ nhất. Ngoài ra có nướng muối ớt, rang muối, và cháo gà nấu từ phần xương. Một con gà tre nhỏ vừa hai người ăn; ba đến bốn người thì gọi hai con.

№ 06Đi thêm gì phía bên kia đèo

Phần lớn người lên đèo Le ăn xong, tắm xong rồi quay đầu. Nếu còn cả buổi chiều, phía tây con đèo còn vắng hơn nữa.

• Suối nước nóng Tây Viên. Đổ đèo sang sườn tây là tới khu suối khoáng nóng Tây Viên. Ngâm nước lạnh buổi sáng rồi ngâm nước nóng buổi chiều trong cùng một ngày — nghe lạ nhưng rất đã.
• Nông Sơn và sông Thu Bồn. Đường chạy tiếp vào thung lũng thượng nguồn Thu Bồn, đúng con sông chảy qua Hội An. Xanh, vắng, gần như không có khách du lịch.
• Hòn Kẽm Đá Dừng. Ngược sông thêm nữa là đoạn sông len giữa hai vách đá, trên vách còn văn tự Chăm khắc vào đá. Đi thêm khoảng một tiếng mỗi chiều — chỉ nên đi nếu đã xác định làm một ngày dài.
• Ghép vòng với Mỹ Sơn. Người quen chạy đường dài thường nối đèo Le với Mỹ Sơn ở chiều về, thành vòng khoảng 130 km trong ngày. Chỉ làm nếu bạn chạy được sáu tiếng mà không mệt.

№ 07Nên đi mùa nào, tránh mùa nào

Mùa hè là mùa cao điểm thật sự của đèo Le, vì đó là lúc người ta cần chỗ tắm nước lạnh. Nhưng nếu bạn đi vì con đường và vì cảnh, tháng 3 tháng 4 mới là lúc đẹp nhất: trời khô, đồi keo xanh mướt sau mùa mưa, và quán xá vắng.

Ngược lại, từ tháng 9 đến hết năm là mùa mưa bão miền Trung. Đường lên đèo Le có những đoạn cắt vào sườn đồi, mưa lớn kéo dài là có nguy cơ đất đá tràn xuống mặt đường. Không đáng để mạo hiểm cho một bữa gà.

№ 08Chuẩn bị gì trước khi đi

• Xe còn phanh tốt. Đây là điều duy nhất thật sự quan trọng. Bảy cây số đổ đèo với phanh mòn là chuyện không nên thử. Kiểm tra phanh trước và sau trước khi xuất phát.
• Đổ đầy bình dưới đồng bằng. Không có cây xăng trên đèo Le. Trạm cuối nằm quanh Hương An.
• Áo khoác mỏng. Trên đỉnh mát hơn dưới đồng bằng vài độ, và sau khi ngâm suối thì gió đèo lạnh hơn bạn nghĩ.
• Tiền mặt. Quán ăn và vé suối chủ yếu thu tiền mặt. Có quán quét mã, nhưng đừng trông cậy hoàn toàn.
• Dép quai hậu và khăn. Cho phần suối.
• Về trước khi tối. Đèo không có đèn đường. Xuất phát từ Hội An lúc 8 giờ sáng, về tới nơi khoảng 4–5 giờ chiều là lịch hợp lý.

№ 09Câu hỏi thường gặp

English version: Deo Le from Hoi An by motorbike

Cập nhật tháng 8/2026. Khoảng cách và thời gian di chuyển lấy từ Google Maps đo tới Khu du lịch Sinh thái Nước Mát (toạ độ 15.6887, 108.1628). Thông tin sáp nhập hành chính theo Nghị quyết 202/2025/QH15, hiệu lực 1/7/2025. Giá vé, giá gửi xe và giá gà tre là mức tham khảo thu thập từ các nguồn tiếng Việt về khu du lịch Suối Nước Mát Đèo Le — giá thay đổi theo mùa và theo từng quán, nên hỏi trước khi gọi món.