Đèn lồng là thứ đầu tiên người ta nhớ về Hội An, và tự tay làm một chiếc là cách nhanh nhất để hiểu vì sao cả phố treo nó. Clip dưới đây tụi mình quay lại một buổi tự tay làm đèn — xem xong là hình dung được mình sẽ ngồi làm gì trong xưởng.

Chọn nhanh: kiểu lớp nào hợp với bạn

Câu hỏi quan trọng nhất trước khi bước vào xưởng không phải là giá, mà là: mình có tự dựng khung tre không, hay khung đã làm sẵn? Hầu hết các lời chê trên mạng (“ngồi dán vải có 40 phút, chán”) đến từ việc khách tưởng mình học nghề, nhưng thực ra đăng ký lớp nhanh. Bảng dưới giúp bạn chọn đúng ngay từ đầu.

Vì sao đèn lồng Hội An gấp lại được

Đèn lồng có mặt ở Hội An từ thời thương cảng, khi thương nhân Hoa và Nhật treo đèn trước nhà phố, và thợ địa phương dần làm ra kiểu riêng của mình. Nhưng chiếc đèn khung tre bọc lụa gấp lại như chiếc ô mà bạn thấy khắp phố hôm nay thì trẻ hơn nhiều người nghĩ.

Khoảng năm 1990, khi Hội An bắt đầu đón khách quốc tế, cụ Huỳnh Văn Ba — một thợ tre nứa quê Thăng Bình — liên tục nghe khách nước ngoài than rằng đèn đẹp nhưng không mang về được, cồng kềnh quá. Theo lời cụ kể với báo Dân trí, cụ mất khoảng sáu tháng thử đi thử lại mới ra được bộ khung có nan tre khoan lỗ, xỏ dây, cài vào hai vòng gỗ trên dưới để xếp gọn lại được. Cụ được phong Nghệ nhân ưu tú năm 2010 và năm 2011 là nghệ nhân Việt đầu tiên được mời sang Nhật giới thiệu đèn lồng Hội An. Nay đã ngoài 90 tuổi, cụ vẫn ngồi vót nan, còn xưởng do con trai trông coi.

Chiếc đèn bạn làm trong lớp học chính là phát minh để đèn Hội An rời được khỏi Hội An — nên hãy hỏi thầy cách gấp nó trước khi hỏi cách dán nó.

Chi tiết đó quan trọng với bạn vì một lý do rất thực tế: chiếc đèn tự làm sống sót được qua chuyến bay 20 tiếng, trong khi đèn giấy khung cứng mua ở nơi khác thì không. Năm 2023, Hội An gia nhập Mạng lưới các thành phố sáng tạo UNESCO ở lĩnh vực thủ công và nghệ thuật dân gian — nghề đèn lồng là một trong những lý do chính.

Phần việc xong trước khi bạn ngồi xuống

Điều ít ai kể trong các bài giới thiệu lớp học: phần lớn công sức đã xong từ lâu trước khi bạn đến. Nan tre trong khung đèn không phải tre non. Xưởng dùng tre già, và các nguồn nói hơi khác nhau: cụ Ba kể với Tiền Phong là tre từ ba năm tuổi trở lên, còn nhiều xưởng khác nói với khách là phải năm năm. Điểm chung là tre phải già để nan dẻo mà không gãy, và phải được xử lý chống mọt trước khi chẻ.

Theo cụ Ba, một chiếc đèn cơ bản dùng 12 nan xếp quanh khuôn. Vải bọc là lụa hoặc vải pha lụa: sợi dệt mịn là thứ khiến ánh đèn phát sáng qua mặt vải thay vì nằm bẹt như đèn giấy. Lúc ngồi vào bàn, bạn có thể hỏi thầy vài câu: tre này bao nhiêu năm, ngâm mấy ngày, lụa lấy ở đâu. Xưởng làm thật thường trả lời rất hào hứng.

Một buổi học làm đèn lồng Hội An diễn ra thế nào

Dù xưởng nào, một buổi học làm đèn lồng Hội An thường đi theo năm bước. Lớp nhanh bỏ qua bước hai; lớp đủ thì bước hai chiếm gần nửa thời gian.

1. Chọn dáng và màu. Dáng tròn (bí) là dáng dạy cho người mới; dáng tỏi, dáng thoi khó hơn. Chọn màu lụa theo ý mình — đỏ, vàng là hai màu bán chạy nhất, nhưng xanh ngọc và tím lên ảnh ban đêm rất đẹp.
2. Dựng khung. Nan tre đã chẻ và khoan lỗ sẵn (không ai đưa dao cho khách du lịch). Bạn cài nan vào vòng gỗ, chỉnh cho đều khoảng cách rồi buộc dây.
3. Căng và dán lụa. Đây là phần khó nhất: dán từng mảnh lụa lên từng khoảng giữa hai nan, căng cho phẳng, không nhăn. Thợ trong xưởng sẽ âm thầm cứu đèn của bạn vài lần ở bước này.
4. Cắt mép, trang trí. Tỉa lụa thừa, gắn viền, gắn tua. Một số xưởng cho vẽ họa tiết hoặc viết chữ lên lụa.
5. Học cách gấp. Thầy hướng dẫn gấp đèn gọn lại, bọc giấy hoặc cho vào túi. Đừng bỏ qua bước này.

Không cần năng khiếu gì. Nguyên liệu có sẵn, tỉ lệ thất bại gần như bằng không vì thợ đã sửa mọi kiểu lỗi mà khách có thể mắc. Người thuận tay trái cứ nói trước, thầy sẽ ngồi đổi bên.

Giá học làm đèn lồng Hội An 2026

Giá học làm đèn lồng Hội An chênh nhau khá nhiều tùy bạn trả ở đâu. Trả tiền mặt tại xưởng luôn rẻ hơn đặt qua các ứng dụng du lịch, vì giá online đã cộng phí nền tảng, và đôi khi thêm đưa đón, trà, phiên dịch.

Hai điều nên hỏi trước khi trả tiền: đèn cỡ bao nhiêu (đường kính 20 cm hay 30–40 cm), và giá đã gồm túi đựng, giấy bọc chưa. Lớp ghi “từ 120.000₫” thường là đèn cỡ nhỏ nhất, khung làm sẵn; muốn đèn to hay dáng khó thì cộng thêm.

Về giờ: các xưởng mở cả sáng, chiều và tối, nhiều nơi đến 21–22 giờ. Suất chiều muộn hết chỗ đầu tiên vì học xong vừa kịp ra phố lúc lên đèn. Mùa cao điểm (tháng 2–8) và các đêm rằm, nên nhắn xưởng giữ chỗ trước một ngày. Ngày mưa bão tháng 10–11 lại là lúc lớp học đèn lồng có giá trị nhất: ngồi trong xưởng khô ráo hai tiếng trong khi phố ngoài kia ngập nước.

Giá tổng hợp từ bảng giá các xưởng công khai và các trang so sánh, cập nhật tháng 9/2026. Giá thực tế đổi theo mùa và theo cỡ đèn — hỏi lại xưởng trước khi đến.

Ba xưởng hay được nhắc tới

Tụi mình không mở lớp làm đèn lồng và không nhận hoa hồng từ xưởng nào, nên danh sách dưới đây chỉ là những cái tên được khách nhắc nhiều nhất cùng những điểm cần biết. Khoảng cách tính từ cửa hàng tụi mình ở 84 Phan Châu Trinh, đo bằng Google Maps.

Địa chỉ của lớp Lynn được ghi khác nhau giữa các trang (Đào Duy Từ và Nguyễn Thị Minh Khai), nên tụi mình không chép vào đây — gõ tên lớp trên Google Maps để lấy vị trí mới nhất. Ngoài ba cái tên này còn hàng chục cửa hàng đèn trên Nguyễn Thái Học, Bạch Đằng và quanh chợ đêm nhận dạy tại chỗ; chất lượng phụ thuộc người ngồi dạy hôm đó hơn là biển hiệu.

Dấu hiệu một xưởng đáng tiền: có khung trơn để bạn xem, thầy trả lời được tre bao nhiêu năm và ngâm bao lâu, cho chọn lụa chứ không chỉ chọn màu vải in, và dạy gấp đèn trước khi bạn về. Dấu hiệu nên đi tiếp: báo giá mập mờ, không nói cỡ đèn, hoặc đèn mẫu dùng vải in bóng thay vì lụa.

Học làm hay mua đèn ở chợ đêm

Nói thẳng: nếu chỉ cần một chiếc đèn mang về, chợ đêm rẻ hơn và nhanh hơn. Một chiếc đèn nhỏ ở chợ đêm Nguyễn Hoàng giá khoảng 50.000–150.000₫ sau khi trả giá, đẹp không kém đèn bạn tự làm — thậm chí đều hơn, vì thợ làm hàng nghìn cái.

Thứ bạn trả thêm khi đi học là cách nhìn: sau hai tiếng ngồi căng lụa, bạn sẽ nhìn mọi chiếc đèn trên phố khác đi, nhận ra đèn nào khâu kỹ, đèn nào dán vội. Cách hợp lý nhất là làm cả hai: học làm một chiếc, rồi tối ra chợ đêm mua thêm vài chiếc cùng dáng làm quà. Nếu đang tính mua quà, xem thêm bài quà lưu niệm Hội An: mua gì, giá bao nhiêu.

Mang đèn về nhà, lên máy bay

Có, nó vừa vali. Đèn gấp lại dẹt như chiếc ô đóng, cỡ nhỏ nằm gọn trong balo xách tay. Vài lưu ý để đèn về tới nhà vẫn đẹp:

• Gấp đúng chiều thầy chỉ. Lụa gấp ngược thớ nan sẽ để lại nếp gãy, và nếp trên lụa không tự phẳng lại như vải cotton.
• Xách tay nếu còn chỗ. Ký gửi cũng được nếu kẹp giữa lớp quần áo; khung dẻo nên cong chứ ít khi gãy.
• Nan bật ra thì cài lại. Vì nan buộc dây chứ không dán, va đập mạnh thường chỉ làm một nan tuột khỏi vòng gỗ; dùng ngón tay cài lại là xong.
• Giữ túi đựng của xưởng. Đa số xưởng tặng túi vải hoặc giấy bọc; bỏ đèn trần vào vali dễ bị đồ khác đè móp.

Về tới nhà muốn treo, bạn cần mua thêm đui đèn và bóng LED nhỏ — nên dùng bóng LED ánh vàng công suất thấp, vừa không nóng lụa vừa ra đúng màu đèn Hội An.

Đi cùng trẻ em

Trẻ từ khoảng sáu tuổi trở lên thường thích lớp làm đèn, và đây là một trong số ít hoạt động ở phố cổ mà trẻ con ngồi yên được cả tiếng. Vài kinh nghiệm cho gia đình có con nhỏ:

• Chọn lớp nhanh, đèn nhỏ cho trẻ dưới mười tuổi. Lớp đủ 2 tiếng thì người lớn làm, trẻ ngồi chọn màu và trang trí.
• Đi buổi sáng hoặc đầu giờ chiều khi trẻ còn tỉnh; suất tối dễ gặp cảnh con ngủ gật giữa lúc dán lụa.
• Keo dán lụa là loại keo thường, không độc, nhưng nên có khăn ướt vì trẻ chắc chắn sẽ dính tay.
• Trẻ nhỏ hơn (3–5 tuổi) vẫn tham gia được nếu bố mẹ làm cùng — hỏi xưởng xem có tính giá riêng cho “người phụ” không.

Ghép lịch một ngày và cách đi lại

Lớp làm đèn chỉ chiếm một hai tiếng, nên ghép nó vào một ngày thủ công là hợp nhất. Lịch tụi mình hay gợi ý cho khách:

• Sáng: đạp xe hoặc chạy xe máy ra làng gốm Thanh Hà, cách phố cổ chừng 10 phút — xem cách đi ở bài đi làng gốm Thanh Hà bằng gì.
• Chiều muộn (khoảng 16:00): học làm đèn lồng Hội An ở một xưởng quanh phố cổ.
• Tối: dạo phố đèn lồng Nguyễn Phúc Chu, ăn tối rồi ra bờ sông Hoài về đêm — lúc cả thị trấn biến thành đúng thứ bạn vừa học làm.

Nếu trùng đêm 14 âm lịch, Hội An tắt bớt đèn điện trong phố cổ và thắp đèn lồng, người dân thả hoa đăng trên sông. Lịch các đêm rằm và cách thả đèn đúng có ở bài ý nghĩa thả đèn hoa đăng Hội An.

Đi lại thế nào? Phần lớn xưởng nằm trong hoặc sát phố cổ, cách nhau vài trăm mét đến hơn một cây số, nên đi bộ được. Nhưng nếu ghép với làng gốm, An Bàng hay ăn tối ngoài phố cổ thì một chiếc xe sẽ đỡ mỏi chân hơn nhiều. Nếu xuất phát từ Đà Nẵng, đoạn từ Cầu Rồng vào phố cổ Hội An khoảng 27 km, chạy xe máy chừng 46 phút.

Ở cửa hàng 84 Phan Châu Trinh, xe đạp giá 50.000₫/ngày, xe đạp điện 100.000₫/ngày và xe máy từ 110.000₫/ngày; tụi mình giao xe tận khách sạn trong Hội An. Lưu ý phố cổ cấm xe máy vào các khung giờ đi bộ buổi tối — xe đạp thường là lựa chọn gọn nhất cho buổi học đèn.

Câu hỏi thường gặp

Read in English: Hoi An lantern making class — what it is really like

Cập nhật tháng 9/2026. Khoảng cách từ 84 Phan Châu Trinh tới các xưởng đo bằng Google Maps (tuyến đi xe). Thông tin về nghệ nhân Huỳnh Văn Ba theo báo Dân trí (7/2025) và Tiền Phong; tuổi tre giữa các nguồn chênh nhau từ 3 đến 5 năm, bài giữ cả hai. Giá lớp học tổng hợp từ các xưởng và trang so sánh, có thể thay đổi theo mùa. Giá thuê xe lấy từ hệ thống đặt xe của cửa hàng ngày 29/9/2026.